Açık uçlu soru, öğrencinin hazır seçenekler arasından seçim yapmak yerine kendi cevabını kurduğu soru türüdür. Bu yüzden sadece doğru cevabı bilip bilmediğini değil, nasıl düşündüğünü, bilgiyi nasıl ilişkilendirdiğini ve fikrini nasıl ifade ettiğini de gösterir.
İyi hazırlanmış bir açık uçlu soru, öğrenciyi uzun yazmaya zorlayan belirsiz bir yönerge değildir. Tam tersine, net bir amaçla yazılır, öğrencinin ne yapacağını açıkça söyler ve cevabın hangi ölçütlerle değerlendirileceğini hissettirir.
1. Önce neyi görmek istediğinizi belirleyin
Açık uçlu soru yazmadan önce şu kararı verin: Öğrencinin hangi düşünme becerisini görmek istiyorsunuz? Açıklama mı yapacak, karşılaştırma mı kuracak, gerekçe mi sunacak, örnek mi verecek, yoksa bir durumu yorumlayacak mı?
Bu karar net değilse soru da dağınık olur. Örneğin “Konu hakkında ne düşünüyorsun?” çok geniştir. “Bu olayın iki nedenini açıklayın ve her biri için kısa bir örnek verin” daha ölçülebilir ve öğrenci için daha anlaşılırdır.
2. Soru kökünü kısa ama yönlendirici yazın
Açık uçlu sorularda belirsizlik öğrencinin cevabını zayıflatır. Soru kökü öğrencinin yapacağı işi açık söylemelidir: açıklayın, karşılaştırın, gerekçelendirin, örnekleyin, yorumlayın veya sonuç çıkarın.
Bu fiiller öğrencinin cevabının yönünü belirler. “Anlatın” bazen yeterli olabilir, ancak çoğu durumda daha net bir fiil kullanmak daha iyi sonuç verir.
3. Gerekli bağlamı verin
Öğrencinin cevap verebilmesi için hangi bilgiye ihtiyacı olduğunu düşünün. Bir metne, görsele, probleme veya kısa senaryoya dayanarak cevap verecekse bu bağlam açık olmalıdır.
Bağlam çok az olursa öğrenci tahmin eder. Çok fazla olursa sorunun ana hedefi kaybolur. Kısa, işe yarayan ve doğrudan soruyla bağlantılı bilgi yeterlidir.
4. Cevap uzunluğunu ve kapsamı belirtin
Açık uçlu sorularda öğrenciler bazen ne kadar yazmaları gerektiğini bilemez. “İki cümleyle açıklayın”, “en az bir örnek verin” veya “üç madde halinde yazın” gibi küçük yönlendirmeler cevabı daha tutarlı hale getirir.
Bu yönlendirmeler öğrenciyi kısıtlamak için değil, beklentiyi netleştirmek için kullanılır. Öğrenci ne kadar ayrıntı gerektiğini bilirse enerjisini doğru yere harcar.
5. Değerlendirme ölçütünü baştan düşünün
Açık uçlu sorunun en kritik tarafı değerlendirmedir. Cevaplar farklı biçimlerde gelebilir, bu yüzden neye puan vereceğinizi önceden belirlemek gerekir.
Basit bir rubrik çoğu zaman yeterlidir: kavramı doğru kullanma, gerekçe sunma, örnek verme, açıklığın korunması ve konu dışına çıkmama. Bu ölçütler sizin için de öğrenci için de daha adil bir değerlendirme sağlar.
6. Örnek cevap ya da ipucu hazırlayın
Her açık uçlu soru için tam bir cevap anahtarı yazmak şart değildir, ama beklenen cevabın ana noktalarını belirlemek gerekir. Bu, özellikle çok sayıda cevabı değerlendirirken tutarlılık sağlar.
İsterseniz öğrenciye küçük bir ipucu da verebilirsiniz. Ancak ipucu cevabı doğrudan vermemeli, öğrencinin düşünmeye başlamasını kolaylaştırmalıdır.
7. TeinGo içinde açık uçlu soru hazırlama
TeinGo panelinde açık uçlu soru türünü seçin. Soru metnini yazın, gerekiyorsa bağlam veya yönerge ekleyin. Değerlendirme için kullanacağınız kısa ölçütleri açıklama bölümüne not edebilirsiniz.
Hazırladığınız soruyu tek başına kullanabilir, quiz içine ekleyebilir, çalışma kağıdına dönüştürebilir veya PDF çıktısı olarak paylaşabilirsiniz. Yayına almadan önce şu soruyu sorun: Öğrenci bu soruya nasıl cevap vereceğini açıkça anlayacak mı?
Kısa kontrol listesi
- Soru tek bir düşünme becerisine odaklanıyor mu?
- Yönerge açık mı?
- Gerekli bağlam verildi mi?
- Cevap uzunluğu veya kapsamı belli mi?
- Değerlendirme ölçütü hazır mı?
- Beklenen cevabın ana noktaları belli mi?
Bu adımlar tamamlandığında açık uçlu soru, sadece uzun cevap isteyen bir soru olmaktan çıkar; öğrencinin düşünme sürecini görünür kılan güçlü bir değerlendirme aracına dönüşür.
Leave a Comment